Çanakkale Boğazı, İngiliz ve Fransızlarca işgal edildi

Çanakkale Boğazı, İngiliz ve Fransızlarca işgal edildi

TARİHTE BUGÜN / 6 KASIM

1916: Hicaz emiri Şerif Hüseyin krallığını ve Hicaz’ın bağımsızlığını ilan etti. Hüseyin bin Ali, 1908 - 1916 yılları arasında Mekke Şerifi, 1916 - 1924 arası Hicaz Kralı. 1852 yılında İstanbul'da doğdu; 1908'de Mekke Şerifi oldu. I. Dünya Savaşı sırasında İngilizlerden destek gördü ve İttihad ve Terakki'nin Türkçülük politikası yüzünden, Arap İsyanı'nı başlattı. 1916 yılında bağımsızlığını ilan ederek kendini Hicaz Kralı ilan etti. Arabistanlı Lawrence ile birlikte isyana önderlik etti. Savaştan sonra kurulan İngiliz ve Fransız Manda yönetimlerini kabul etmeyerek, kendisini tüm Arap ulusunun Kralı ilan etti. Versailles Antlaşmasını kabul etmemesi nedeniyle, İngilizlerle arası açıldı. Bu sıralarda İngilizlerin desteklediği Suudi ve Vahhabi saldırılarıyla karşı karşıya kaldı. Mart 1924'te Halifeliğin Mustafa Kemal tarafından kaldırılmasından sonra, Mekke ve Medine'nin elinde olmasına dayanarak kendisini yeni halife ilan etti. Fakat bu kararı, başta Suudiler olmak üzere, birçok kesim tarafından kabul edilmedi.


Bir süre sonra, Suudilerin desteği ile Taif'te yakalandı ve İngilizler tarafından Kıbrıs adasına sürgün edildi. Daha sonra oradan ayrılarak, Ürdün Kralı olan oğlu I. Abdullah'ın yanına yerleşti ve 1931'de orada öldü.

1917 : Finlandiya bağımsızlığını ilan etti. Finlandiya ya da resmî adıyla Finlandiya Cumhuriyeti, Kuzey Avrupa'da Baltık Denizi kıyısında bir Kuzey ülkesi. İskandinavya yarımadasında olup başkenti Helsinki'dir. Doğusunda Rusya, kuzeyinde Norveç ve batısında İsveç yer alır.

1918 : Çanakkale Boğazı, İngiliz ve Fransızlarca işgal edildi. Bundan sonraki hedefleri Osmanlı İmparatorluğunun başkenti ve yönetim merkezi  İstanbul’du ve bu tarihi şehir de kısa bir süre sonra Osmanlı topraklarının %90’ı gibi işgal edilecekti. Birinci Dünya Savaşı sonunda yaklaşık 10 milyon km² Osmanlı taprağından 200 bin km² haricinde tamamı işgal edilmişti.

1923 : ABD'li Jacop Schink, ilk elektrikli traş makinesinin patentini aldı.

1931 : İstanbul'da dolmuşlarda sarı-siyah damalı bant uygulaması başlatıldı.

1937 : İtalya, Almanya ile Japonya arasındaki anti-komünist pakta katıldı. Asıl hedefleri komünizm olan bu pakt II. Dünya savaşını başlatacak ama savaş sonrası büyük bir hezimet yaşayarak tarihten silinecekti. Komünist ülkelerin ve başta Sovyetler’in imdadına şok edici bir şekilde komünizmin baş düşmanı olarak bilinen kapitalist ABD ve diğer Avrupa ülkeleri yetişmişti.

1943 : II. Dünya Savaşı sürerken Rusya Kiev şehrini Almanlardan geri aldı. Almanlar çekilirken şehrin birçok tarihi binasını yerle bir etmişti.

1944 : ABD'nin "Hanford Atomik Tesisleri"'nde plütonyum üretimi mümkün oldu. Bu plütonyum daha sonra Japonya'nın Nagasaki şehrine atılacak olan Şişman Adam kod adlı atom bombası'nın yapımında kullanılacaktır. Plütonyum, 1940 yılında Glenn Seaborg, Edwin McMillan, Kennedy ve  Wahlby tarafından 60 inçlik siklotron (atom savurucu) içerisindeki uranyumun döteryum ile bombardımanı sonucunda elde edilmiştir..... Bütün izotopları radyoaktif ve toksiktir. Fat Man(şişman adam), ABD tarafından 9 Ağustos 1945 günü Japonya ‘nın Nagasaki kentine atılan atom bombasının takma ismi. II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan nükleer silahların ikincisidir ve o güne kadar yapılmış üçüncü nükleer patlamayı gerçekleştirmiştir. Gerçekleşmiş ilk nükleer patlama Trinity testi ve ikinci patlama ise ABD tarafından Hiroşima’ya atılan Little Boy'un patlatılmasıdır. Fat Man, iç patlamalı plutonium çekirdekli bir atom bombası idi.

1971 : ABD Atom Enerji Komisyonu AEC, Alaska'nın Aleutian takımadalarında bulunan Amchitka adasında Cannikin kod adı verilen ABD'nin en büyük yer altı hidrojen bombası denemesini yaptı. Uzmanlar bu deneyin depremleri tetikleyeceğini ve bir dizi doğal felakete yol açacağını söylemişlerse de ABD hiç bir uyarıyı dikkate almamış ve nükleer patlatmayı gerçekleştirmişti.

1983: 12 Eylül darbesi sonrası ilk genel seçimler cuntanın izin verdiği ölçülerde yapıldı. Milli Güvenlik Kurulu'nun seçimlere katılmasına izin verdiği 3 partiden Turgut Özal liderliğindeki Anavatan Partisi 211 milletvekili ile tek başına iktidar oldu.

1985 : Evliliklerde uygulanan 15 günlük askı süresi kaldırıldı.

1986 : YÖK Yasası'nın değiştirilmesini sağlamak için İstanbul ve İzmir'den Ankara'ya yürüyen öğrenciler, ODTÜ önünde büyük bir öğrenci topluluğu tarafından karşılandı. Daha sonra TBMM Başkanı Necmettin Karaduman'a, 8.500 imzalı bir dilekçe verdiler.

1987 : Emniyet Genel Müdürlüğü Güvenlik Daire Başkanlığı'ndan emekli Başkomiser Mustafa Türkay, casusluk suçundan dolayı DGM tarafından tutuklandı. Mustafa Türkay’ın hangi ülke adına casusluk yaptığı açıklanmadı.

1991: 19. Dönem çalışmalarına başlayan TBMM'deki ant içme töreni olaylı geçti. Halkın Emek Partisi kökenli Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) Milletvekillerinin, 'sarı-kırmızı-yeşil' renkli yaka mendilleri ile Meclis'e gelmeleri TBMM'deki bazı Milletvekilleri tarafından büyük tepki ile karşılandı. Yemin esnasında, HEP kökenli SHP Diyarbakır Milletvekili Hatip Dicle'nin, 'Ben ve arkadaşlarım bu yemin metnini Anayasa’nın baskısı altında okuyoruz' demesi, SHP Diyarbakır Milletvekili Leyla Zana'nın ant içtikten sonra Kürdçe slogan atması diğer milletvekillerinin fırtına koparmalarına neden oldu.

1992 : Kuzey Irak'taki PKK kamplarına düzenlenen askeri harekâtın maliyetinin 2 trilyon lira olduğu açıklandı. Ağır maliyeti olan bu operasyonların PKK ile mücadelede etkin olmadığı ortaya çıkarken sonraları bunun ordu içinde yuvalanmış çeteler için rant kapısı olduğu iddiaları ortaya atıldı.

1996 : Susurluk kazasıyla ortaya çıkan çetelerle bağlantı iddiaları İçişleri Bakanı Mehmet Ağar'a da yönelince DYP Genel Başkanı Tansu Çiller Ağar'ın istifasını istedi. Mehmet Ağar’ın ileri sürülen onca delile ve Ergenekon ile bağlantılı olduğu iddialarına rağmen henüz yargılanmamış olması başka şüpheleri gündeme getirdi. Mehmet Ağar’ın yargılanması, dönemin başbakanı ve cumhurbaşkanının da yargılanması yolunu açacağı ve bu endişeyle konunun üzerinin örtüldüğü ileri sürülüyor.

2003 : Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek ile belediye meclisi encümen üyelerinin Yargıtay'da yargılandığı davada, Belediye  yöneticilerinden Hatice Hasdemir, başörtülü olduğu için ‘laikçi keyfiliğin bu kadarına da pes’ dedirtecek şekilde mahkeme salonundan çıkarıldı.