Tarihte bugün: Türkiye'de ilk telgraf haberleşmesi başladı

Tarihte bugün:  Türkiye'de ilk telgraf haberleşmesi başladı

TARİHTE BUGÜN / 10 EYLÜL

M.Ö. 210 – İlk Çin imparatoru Çin Şi Huang, öldü. Çin Şi Huang ya da Qin Shi Huang  Qin Hanedanlığı'nın kurucusudur.
Hunlara ve diğer bazı kavimlere karşı Çin Seddini inşa ettirmiştir. Çin’de ilk merkezi bürokratik devlet düzeni kurandır.Ülkeye herkes için geçerli olan bir yasa,para birimi, karayolu sistemi, ağırlık ve uzunluk ölçüleri ile yazı dilini kazandırmıştır.Halka eski gelenekleri unutturabilmek için, konfüçyüsçü bilimadamlarına yazılan bütün kitapların yok edilmesini buyurdu.Bu zararlı eylem tarihe "kitapların yakılması" olarak geçti.
Onun kurduğu sistem, sülâleler değişmesine rağmen günümüze kadar yaşamıştır.
Terra Kotta askerleri, "ilklerin imparatoru" olarak bilinen Çin Şı Huang'ın mezarını koruyor
Toprak askerler ya da Terracotta ordusu  ilk Çin imparatoru Qin Shi Huang'ın mezarında bulunan heykellerdir. M.Ö. 210 tarihinde yapılmış olan heykeller, 1974'te Çin Halk Cumhuriyeti'nin Shaanxi eyaletine bağlı Xi'an yakınlarında bir çiftçi tarafından bulunmuştur. Boyları 183-195 santimetre arasında değişen bu heykel askerlerin her birinin yüz ifadesi farklıdır. Kazı alanında çoğu hala toprak altında 8000 asker, 520 atıyla birlikte 130 savaş arabası, 150 süvari atı bulunduğu tahmin edilmektedir.
Çin'deki tüm beylikleri yenip Savaşan Devletler dönemine son veren Qin Shi Huang, Qin Hanedanı'nı kurarak kendini imparator ilan etmiştir.

 

1509 - Büyük İstanbul Depremi halk arasındaki deyimiyle Küçük Kıyamet: Büyük İstanbul Depremi, Marmara Denizi'nde Adalar yakınlarında meydana gelmiş ve adeta İstanbul’u yerle bir etmiş bir depremdir. Depremin büyüklüğü ve meydana getirdiği ağır hasar sebebiyle halk arasında Küçük Kıyamet (Kıyamet-i Suğra) olarak adlandırılmıştır.
Depremde 160.000 nüfusa ve 35.000 yerleşim birimine sahip olan İstanbul'da, aralarında Osmanlı hanedanınından bazı kişilerin de bulunduğu 4000'den fazla kişi ölmüş, 1000 ev tamamen yıkılmıştır.
Depremde; Şehrin Surları, Edirnekapı, Silivrikapı, Yedikule, İshak Paşa Kapısı, Topkapı Sarayı, Fatih Camisi, Anadolu Hisarı, Yoros Kalesi, Boğaziçi, Heybeliada, Burgazada, Silivri, Rumeli Hisarı, Kızkulesi, Haliç, Galata ve Pera ağır hasar görmüştür. Birçok kervansaray, hamam, mescid yıkılmıştır.
İstanbul ve Pera'nın bazı bölgelerinde, yerde yarılmalar, su ve kum fışkırmaları oluşmuştur. Zelzele, tsunami'ye neden olmuştur. Tsunami, şehrin surlarını, Galata ve İstanbul'daki birçok duvarı aşmış ve ağır hasara neden olmuştur. Bu duvarlara yakın olan bazı evlerin denize battığı görülmüştür.
Deprem, Edirne, Gelibolu, İznik'te de önemli hasarlar meydana getirmiştir. Yunanistan'dan Mısır Nil Deltası'na kadar geniş bir bölgede hissedilmiştir.
Artçı depremler aylarca sürmüş ve birçoğu çok geniş alanlarda hissedilmiştir. 10 Eylül 1509 depreminden sonra II. Bayezid, imparatorluğun her bölgesinden toplattığı 66.000 işçi, 3000 ustabaşı ve 11.000 asistanı görevlendirerek, imar işlerini başlatmıştır. Ayrıca, halktan deprem için özel bir vergi toplatmış, ve Mart-Haziran 1510 tarihleri arasında hasarlar tamir edilmiştir.


1855 - Türkiye'de ilk telgraf haberleşmesi başladı. Telgraf, iki merkez arasında, kararlaştırılmış işaretlerin yardımıyla yazılı haberlerin veya belgelerin iletimini sağlayan bir telekomünikasyon düzenidir.
Elektrikli telgraflar, bir verici, bir alıcı ve ikisi arasına çekilmiş elektrik hattından meydana gelir. Vericiye maniple denir. Maniple, telgraf şebekesindeki elektrik akımını açıp kapayan anahtarlardır. Manipleye basınca devre tamamlanır ve telgraf şebekesinden akım geçer.
Karşı tarafta ise alıcılar vardır. Alıcılar, elektro mıknatıs bobinlerden yapılmışlardır. Elektro mıknatısın karşısında ileri geri hareket edebilen madeni bir çubuk vardır. Bu çubuk elektro mıknatıstan akım geçtiği zaman hareket eder. Çubuğun ucundaki mürekkepli kalem bir kâğıt şerit üzerine nokta (.) veya çizgi (-) şeklinde şekiller çizer.
Sesle çalışan alıcılar da vardır. Bunlar kâğıt bir şeride yazı yazmak yerine, sert bir cisme vurarak tıkırtı çıkarırlar. Tecrübeli telgraf operatörleri, bu tıkırtıları dinleyerek mesajı çözerler. Burada kısa tıkırtı nokta (.), uzun tıkırtı çizgi (-) anlamına gelmektedir.


1912 Savaşta ilk uçak kaybı gerçekleşti. Trablusgarp’ta Osmanlı -İtalyan savaşı sırasında İtalyan Yüzbaşı Moizo’nun uçağı yerden vurularak düşürüldü ve böylece dünyada ilk kez bir savaşta bir uçak düşürülmüş oldu.

1920 - İşgal altındaki İstanbul'da ünlü Rum kabadayı Hrisantos, polis muavini Muharrem Alkor ve polis Cafer Tayyar tarafından öldürüldü. Rum kabadayı Hrisantos İstanbul’un işgal edilmesinden sonra pervasızca hareketlerde bulunup Müslüman halkı bir hayli rahatsız etmeye başlamış bunun üzerine polis teşkilatı, bir plan kurarak Hrisantos’u ortadan kaldırmıştır. Hrisantos’u öldüren polisler terfi ettirilip ödüllendirilmişlerdir.

1922 Mustafa Kemal'in teklifi ve direktifiyle, Büyük Millet Meclisi saltanatın kaldırılmasına karar verdi. 600 yıllık Osmanlı İmparatorluğu tarihi geçmişi ve ihtişamıyla; hataları ve sevaplarıyla bir kalemde silinivermiş, sonraki süreçte de resmi tarih, Osmanlı’yı azılı bir düşman gibi göstererek ona ait hatıratı belleklerden silmeye çalışmıştır. Osmanlı’nın yerine kurulan batı yanlısı laik Türkiye Cumhuriyeti birçoğuna göre halen dahi Osmanlı’nın en zayıf döneminin seviyesine hiçbir yönüyle ulaşmamıştır. Saltanata son verilmesiyle beraber Hanedan üyeleri tümüyle sürgün edilmiş ve her türlü insani haklardan mahrum bırakılmışlardı.

1934 - Sovyetler Birliği, Milletler Cemiyeti'ne kabul edildi.

1942 – II. Dünya Savaşı’nda İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri Almanya'nın Düsseldorf şehrine 100 bin bomba attı. Dünya tarihi boyunca en fazla can ve mal kaybına neden olan II. Dünya Savaşı’nda bu tür bombalamaların herbiri binlerce kişinin ölümü anlamına gelmekteydi ve bu ölümlerin büyük çoğunluğu savaşın toplu bilançosunda olduğu gibi sivillerden oluşuyordu.

1943 – II. Dünya Savaşı’nda Almanya Ordusu Müttefikler’in eline geçmiş olan Roma'yı işgal etti.

1962 – 27 Mayıs Cuntası’nın kurduğu Milli Birlik Komitesi 55 toprak ağasını Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan sürmüştü. Meclis, toprak ağalarının köylerine dönüşünü sağlayacak olan kararı yasalaştırdı.

1965 –Hindistan-Pakistan savaşında Türkiye, Hindistan'ın Pakistan'dan çekilmesini istedi ve Pakistan'a silah gönderdi.

1968 - Başbakan Süleyman Demirel, "İmam-Hatip okulları taassuba karşı açılmış aydınlık pencerelerdir" dedi. Aradan yıllar geçti ama Süleyman Demirel’in de içinde bulunduğu İmam Hatip’lilere düşmanlık taassubu aydınlık bir pencereye kavuşmadı.

1970 - Amerika Birleşik Devletleri'nin Türkiye'de haşhaş ekimini yasaklama önerisi Meclis'te reddedildi.

1985: Cumhuriyet tarihinin en büyük aşı kampanyası Anavatan Partisi İktidarı tarafından başlatıldı. Kampanya ile 5 milyon çocuk aşılandı. Bu aşıların İsrail’den geldiği ve kısırlaştırmaya yol açtığı yolunda yapılan spekülasyonlar halen sürmekte ve hükümetler halkı ikna edici bir cevap verememekteler.

2002: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Sabih Kanadoğlu, AKP Genel Başkanı Erdoğan hakkında adli sicil kaydının silinmesine ilişkin Diyarbakır 3 No'lu DGM'nin verdiği kararın usul yönünden bozulmasını istedi. Mahkeme bu istemi reddetti. Siyasette önü bir türlü kesilemeyen Erdoğan, hukuk oyunlarıyla mağlup edilmek istenmiş halkın ise buna tepkisi sandıkta sert olmuştu.

2002: Diyarbakır 2 No'lu DGM, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kapatılan RP'nin Genel Başkanı Erbakan'ın adli sicil kaydının silinmesi kararının iptali istemini reddetti.